‘Vooruitgang bereik je trapje voor trapje’

21 september 2018 | Whatsup Cycling Team

Dinsdag 18 september was de eerste What’s Up Cycling-tour in en om Zeist. Fietsen én de dialoog aangaan over de vraagstukken waar wij ons als maatschappij voor gesteld zien. Komen tot antwoorden op ‘moeilijke’ vraagstukken. En fietsen helpt daarbij. Achteraf zijn alle deelnemers het eens: het was een groot succes en dit moet een vervolg krijgen.

“Enig idee wat entropie is? Misschien heb je genoeg natuurkunde meegenomen van de middelbare school om het te weten.” Hoogleraar, bestuurder en soms ook entertainer Jo van Engelen bespeelt zijn toehoor met prikkelende vragen en stellingen op de What’s Up Cycling Tour-dag. In een kring rond Van Engelen blijkt een publiek van bestuurders, ondernemers en techneuten gegrepen. Regelmatig reageert er iemand op een stelling. Soms is er een vraag, waarop Van Engelen zichtbare graagte inhaakt. Het is een beetje Bill Clinton- style in een town hall meeting zoals ze dat in de politiek tegenwoordig gewoon is. Het town hall meeting-idee wordt versterkt door de locatie: een achttiende-eeuws gemeenschapsgebouw op het terrein van Het Slot Zeist. Over de politiek zelf is Van Engelen weinig hoopvol. Die zullen het hun kortetermijnvisie geen antwoorden hebben op de langetermijnproblematiek.

Die antwoorden zullen moeten gaan komen van de mensen in de zaal.

De stellingen en vragen zijn food for thought voor de fietsers in de town hall. Want naast het oplossingen verzinnen voor maatschappelijke uitdagingen, gaan de techneuten, ondernemers en bestuurders ook écht fietsen. Op deze zonnige september middag is er keuze uit 120 kilometer en 80 kilometer koersen. Door sponsors SpronQ en Delta Cycling zijn er tenues verzorgd en als Eurosport wielercommentator José Been aankondigt dat de tenues aangetrokken kunnen worden en het fietsen nabij is, zijn de meesten niet meer te houden. Rond 12.30, een half uur voor schematijd, vertrekken de twee groepen voor hun rit. Op de fiets wordt inderdaad verder gepraat over de materie. Er is inbreng van specialisten in de alternatieve brandstoffen, info-tech, procesplanning en blockchain-technologie. Iedereen merkt achteraf ook echt op: het praat heel makkelijk in een fietsende groep geïnteresseerde gelijkgestemden. Tenzij het tempo wordt opgevoerd natuurlijk, dan is het even afzien.

De koers, uitgezet door extreme-endurance-fietser en IT’er Matthijs Ligt gaat via Nieuwegein over de Lekdijk en later Rijndijk naar het bosgebied in het zuidoosten van Utrecht. Daar wachten wat colletjes van de Nederlandse categorie. De 80-kilometer-club rijdt één keer lek en de club van 120 kilometer gaat zo snel, dat ze vlak voor de Amerongse berg een terrasje pakken. Na terugkomst is er voor alle deelnemers een hersteldrankje, borrel, douche en een rijstmaaltijd.

Tijdens de borrel gaat het gesprek nog over de uitdagingen rond de zelfrijdende auto’s en het telkens in de discussies weer terugkomende probleem: als een zelfrijdende auto een keuze moet maken tussen het overrijden van een ouder echtpaar en een gezin met kinderen, wie moet de auto dan kiezen? Deze keuze zal toch echt expliciet moeten worden gemaakt? En in het algoritme moeten worden opgenomen. Of niet? We weten het antwoord simpelweg nog niet. Open denken, een dialoog aangaan waaruit iets kan groeien waarvan je van tevoren niet had kunnen bedenken dat dat dat de uitkomst zou zijn. Dat moeten de uitgangspunten zijn als je echt met antwoorden wilt komen. What’s Up Cycling helpt bij het scherpen van de geest.

Het begin van het denken is er. Ook van de tour.

Nog benieuwd naar entropie? Dat is dat alles neigt naar chaos. Dat is een natuurkundige wet, die ook in ons dagelijks leven opgaat. Daar zal je dus rekening mee moeten houden als je de samenleving verder wilt brengen. Die vooruitgang bereik je volgens Van Engelen alleen “stapje voor stapje” dingen te verbeteren – of, blijvend in de fietsmetafoor, “trapje voor trapje”. Zo kom je verder. Van Engelen: “Opstappen en onderweg gaan. En zorgen dat je een heel fijn pelotonnetje mee hebt.”